Je hebt geleverd, de factuur is verstuurd en de betaling blijft uit. Bij een klant in Nederland stuur je een aanmaning en daarna een incassobureau. Bij een klant in Kosovo werkt een deel van dat lijstje niet, omdat Kosovo geen lid is van de EU. Dit is wat wel werkt, in de volgorde waarin je het inzet.
Waarom het anders is dan binnen de EU
Binnen de EU heb je snelle routes: het Europees betalingsbevel, en vonnissen die zonder extra procedure in een andere lidstaat uitvoerbaar zijn. Die regels gelden alleen tussen EU-landen. Een Nederlandse uitspraak tegen een Kosovaarse debiteur moet daarom eerst door een Kosovaarse rechter erkend worden voordat er iets mee gebeurt. Dat kan, maar het kost tijd en geld. Daarom begin je zo ver mogelijk vóór de rechter.
Stap 1: de minnelijke fase, maar dan goed
- Bel eerst. In Kosovo lossen veel zakelijke geschillen zich op via een persoonlijk gesprek, niet via een brief. Vraag wat er speelt en maak een concrete afspraak met datum en bedrag.
- Zet het daarna op papier, in het Albanees of Engels. Een aanmaning in het Nederlands wordt makkelijk genegeerd. Noem het factuurnummer, het bedrag, de vervaldatum en een laatste termijn.
- Bied een betalingsregeling aan. Een deel nu en de rest in termijnen levert vaak meer op dan een procedure die maanden duurt.
- Bewaar alles. Contract, opdrachtbevestiging, leverbewijs, mails en WhatsApp-berichten waarin de klant de schuld erkent. Dat dossier heb je in elke volgende stap nodig.
Stap 2: een lokale partij inschakelen
Reageert de klant niet, dan is een brief van een advocaat of incassopartij in Kosovo vaak het kantelpunt. Die schrijft in de eigen taal, kent de gebruiken en kan inschatten of de debiteur verhaal biedt: staat er iets op naam, heeft het bedrijf nog omzet? Laat die vraag beantwoorden voordat je kosten maakt voor een procedure. Een gewonnen zaak tegen een lege vennootschap levert niets op.
Stap 3: een uitvoerbare titel en de deurwaarder
Betaalt de klant dan nog niet, dan heb je een titel nodig die in Kosovo uitvoerbaar is. Kosovo werkt met private deurwaarders (përmbarues privat), die naast de rechtbank beslag kunnen leggen en vonnissen ten uitvoer leggen. Zij werken op basis van onder meer:
- een definitieve uitspraak van een Kosovaarse rechtbank;
- een schikking die voor de rechter is gesloten;
- een arbitraal vonnis;
- een notariële akte waarin de schuldenaar zich bij voorbaat aan executie onderwerpt.
Heb je al een Nederlands vonnis, dan vraag je de Kosovaarse rechter om dat te erkennen. Sinds september 2022 regelt de Kosovaarse wet op het internationaal privaatrecht wanneer dat kan; de wet is opgesteld met de Europese regels als voorbeeld. Of het in jouw geval lukt, hangt af van hoe de Nederlandse procedure is gevoerd, onder meer of de debiteur correct is opgeroepen. Laat dat vooraf beoordelen door een advocaat in Kosovo.
Wat het je oplevert om lokaal te procederen
Gaat het om een vordering op een Kosovaars bedrijf met bezittingen in Kosovo, dan is direct procederen bij de Kosovaarse rechter vaak de kortere weg dan eerst in Nederland een vonnis halen en het daarna laten erkennen. Je slaat dan een complete procedure over. Je advocaat kan je vertellen welke rechtbank bevoegd is en wat de verwachte doorlooptijd is.
Voorkomen is goedkoper: vier afspraken voor de volgende klant
- Vooruitbetaling of aanbetaling. Bij nieuwe klanten in landen buiten de EU is dat geen wantrouwen maar gewoon zakelijk.
- Een schriftelijk contract met een forumkeuze. Spreek af welke rechter of welk arbitrage-instituut bevoegd is. Een arbitraal vonnis is in Kosovo direct een uitvoerbare titel.
- Een notariële schuldbekentenis bij grotere bedragen of betalingsregelingen. Daarmee kan een deurwaarder aan de slag zonder eerst te procederen.
- Factureer in euro's vanaf een rekening die je klant makkelijk kan betalen. Hoe betalingen tussen Nederland en Kosovo lopen, lees je in geld overmaken naar Kosovo.
Ondernemen vanuit Kosovo?
Heb je zelf een Sh.P.K., dan werkt het ook in je voordeel: je factureert lokale klanten vanuit een Kosovaarse vennootschap, met een Kosovaarse rechter en Kosovaarse deurwaarders binnen bereik. Hoe zo'n vennootschap werkt, staat in bedrijf oprichten in Kosovo; wat je daarna aan belasting betaalt, in alle Kosovaarse tarieven.
Dit artikel is algemene uitleg en geen juridisch advies. Voor een concrete vordering heb je een advocaat in Kosovo nodig. Bronnen: Kosovaarse wet op de executieprocedure (nr. 04/L-139, gewijzigd bij 05/L-118 en 08/L-102) en wet op het internationaal privaatrecht (nr. 08/L-028, in werking sinds 21 september 2022), beide via het Kosovaarse ministerie van Justitie, en CILC over de Kamer van Private Deurwaarders.